Co do zasady powołanie do wojska może otrzymać obywatel polski od 18. roku życia do końca roku kalendarzowego, w którym kończy 60 lat. Dla osób posiadających stopień podoficerski lub oficerski granica wynosi 63 lata. Liczy się cały rok, w którym dana osoba osiąga wskazany wiek.
Do jakiego wieku można zostać powołanym?
Górna granica zależy od posiadanego stopnia wojskowego. Zgodnie z ustawą o obronie Ojczyzny obowiązek pełnienia służby wojskowej obejmuje zasadniczo osoby od dnia ukończenia 18 lat do końca roku kalendarzowego, w którym kończą 60 lat.
Wyższy limit dotyczy podoficerów i oficerów. W ich przypadku obowiązek może trwać do końca roku kalendarzowego, w którym kończą 63 lata. Oznacza to, że samo ukończenie 60 lat nie wyklucza powołania, jeśli dana osoba ma stopień podoficerski albo oficerski.
Limity wieku według stopnia wojskowego
| Grupa żołnierzy | Górna granica wieku |
|---|---|
| Szeregowi | Do końca roku kalendarzowego, w którym kończą 60 lat |
| Podoficerowie i oficerowie | Do końca roku kalendarzowego, w którym kończą 63 lata |
Przykładowo, osoba mająca stopień szeregowego, która kończy 60 lat w marcu, co do zasady pozostaje objęta obowiązkiem do 31 grudnia tego samego roku. W przypadku podoficera lub oficera analogiczna zasada działa przy ukończeniu 63 lat.
Czy wiek jest jedynym kryterium?
Nie. Samo mieszczące się w limicie wieku nie oznacza automatycznie, że dana osoba zostanie powołana. Znaczenie ma także zdolność do służby wojskowej, ustalona w odpowiednim orzeczeniu, oraz ewentualne ustawowe wyłączenia.
Przeszkodą może być stan zdrowia. Kategoria E oznacza trwałą i całkowitą niezdolność do służby wojskowej, także w razie mobilizacji i wojny. Kategoria D wiąże się z niezdolnością w czasie pokoju, dlatego jej skutki zależą od sytuacji i podstawy powołania. Ostateczna ocena należy do właściwej komisji lekarskiej.
Ustawa przewiduje również wyłączenia związane z koniecznością osobistej opieki nad osobami zależnymi. Dotyczą one w szczególności sytuacji, w których opieki nie można powierzyć innej osobie:
- opieki nad dzieckiem do 8. roku życia,
- opieki nad dzieckiem od 8. do 18. roku życia w przypadkach określonych w przepisach,
- opieki nad osobą obłożnie chorą,
- opieki nad osobą całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji,
- opieki nad osobą zaliczoną do znacznego stopnia niepełnosprawności.
Znaczenie mogą mieć także inne ustawowe przesłanki, między innymi ciąża lub okres po porodzie. Każdą sytuację trzeba oceniać na podstawie konkretnego dokumentu i aktualnych przepisów.
Co zrobić po otrzymaniu wezwania?
Wezwanie lub karta powołania powinny wskazywać termin, miejsce stawiennictwa oraz zawierać pouczenie o prawach i obowiązkach. Nie należy ignorować dokumentu. Najpierw trzeba ustalić, czy chodzi o wezwanie do Wojskowego Centrum Rekrutacji, skierowanie na badania, czy kartę powołania do służby lub na ćwiczenia.
W razie wątpliwości należy skontaktować się z właściwym Wojskowym Centrum Rekrutacji (WCR) i sprawdzić pouczenie dołączone do dokumentu. To ono określa dostępne środki odwoławcze oraz terminy. Podstawę prawną stanowi przede wszystkim Ustawa o obronie Ojczyzny z 11 marca 2022 r., której aktualne brzmienie warto sprawdzić w dniu otrzymania wezwania.
