Tak, służbę w Wojskach Obrony Terytorialnej można łączyć z pracą cywilną, także na etacie. Terminy służby są co do zasady planowane z wyprzedzeniem, a żołnierz WOT korzysta z ochrony stosunku pracy i może otrzymać urlop bezpłatny na czas służby.
Jak poinformować pracodawcę o służbie w WOT?
Podstawą jest sprawna wymiana informacji między żołnierzem, dowódcą jednostki i pracodawcą. Służba rotacyjna odbywa się co do zasady w czasie wolnym od pracy, często w formie cyklicznych szkoleń weekendowych. Nie oznacza to jednak, że każda aktywność wojskowa przypadnie wyłącznie w sobotę i niedzielę.
Wykaz dni służby na kolejny rok jest ustalany przez dowódcę jednostki z wyprzedzeniem. Po zapoznaniu się z nim żołnierz powinien przekazać pracodawcy informacje o terminach swojej nieobecności. Procedura wygląda następująco:
- Otrzymanie wykazu – dowódca ustala dni pełnienia służby rotacyjnej na kolejny rok kalendarzowy, a żołnierz zapoznaje się z dokumentem.
- Potwierdzenie terminów – żołnierz podpisuje wykaz lub potwierdza zapoznanie się z nim zgodnie z procedurą obowiązującą w jednostce.
- Przekazanie informacji pracodawcy – pracownik niezwłocznie informuje pracodawcę o dniach, w których będzie pełnić służbę.
- Aktualizacja zmian – jeśli termin szkolenia zostanie zmieniony, żołnierz również powinien niezwłocznie przekazać pracodawcy nową informację.
Inaczej wygląda sytuacja przy wezwaniu w trybie natychmiastowego stawiennictwa, na przykład w związku z działaniami kryzysowymi lub sprawdzeniem gotowości jednostki. W takim przypadku dowódca zawiadamia pracodawcę niezwłocznie po stawieniu się żołnierza w jednostce.
Urlop bezpłatny na czas służby
Jeżeli służba lub szkolenie przypadają w czasie pracy, pracodawca ma obowiązek udzielić żołnierzowi urlopu bezpłatnego na okres pełnienia służby. Dotyczy to między innymi szkolenia podstawowego, które dla osoby wcześniej niepełniącej służby wojskowej trwa 16 dni, a także szkoleń, ćwiczeń i innych okresów służby wynikających z powołania.
Urlop bezpłatny na czas służby wojskowej nie jest urlopem wypoczynkowym. Pracownik nie może zastąpić go zwykłym urlopem wypoczynkowym, jeśli przepisy wymagają udzielenia urlopu bezpłatnego. Gdy powołanie przypada podczas wcześniej zaplanowanego urlopu wypoczynkowego, urlop ten zostaje przerwany.
Sam urlop bezpłatny nie oznacza utraty wszystkich uprawnień pracowniczych. W szczególności pracownik zachowuje prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze wynikającym z przepisów. Za czas służby otrzymuje natomiast świadczenia wojskowe, a nie wynagrodzenie od pracodawcy za nieprzepracowane dni.
Jakie prawa ma pracownik-żołnierz?
Zasady ochrony zatrudnienia wynikają z ustawy o obronie Ojczyzny. Przepisy przewidują zarówno uprawnienia żołnierza, jak i obowiązki pracodawcy.
| Uprawnienie lub obowiązek | Na czym polega? | Podstawa prawna – skrótowo |
|---|---|---|
| Urlop bezpłatny | Pracodawca udziela urlopu na czas służby, szkolenia lub ćwiczeń wojskowych. | Ustawa o obronie Ojczyzny |
| Ochrona stosunku pracy | Rozwiązanie umowy z pracownikiem powołanym do TSW co do zasady wymaga jego zgody. | Ustawa o obronie Ojczyzny |
| Odprawa | Pracownikowi powołanemu do służby może przysługiwać jednorazowa odprawa w wysokości wynagrodzenia za dwa tygodnie. | Ustawa o obronie Ojczyzny |
| Rekompensata dla pracodawcy | Pracodawca może ubiegać się o zwrot kosztów związanych z nieobecnością żołnierza i wypłaconą odprawą. | Przepisy wykonawcze do ustawy |
Ochrona dotyczy przede wszystkim stabilności zatrudnienia w związku z powołaniem do terytorialnej służby wojskowej. Nie obejmuje jednak każdej sytuacji i każdego rodzaju umowy.
Ochrona nie działa między innymi w razie likwidacji albo upadłości pracodawcy oraz przy rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika. Szczególne zasady dotyczą także umów na okres próbny i umów terminowych zawartych na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy. Przy konkretnym sporze trzeba sprawdzić rodzaj umowy, podstawę rozwiązania i aktualne brzmienie przepisów.
Jakie korzyści wiążą się z połączeniem WOT i pracy?
Poza ochroną zatrudnienia żołnierz może korzystać ze świadczeń związanych z pełnieniem służby. Ich wysokość zależy od aktualnych stawek, liczby dni służby, stopnia wojskowego i rodzaju wykonywanych zadań. Najważniejsze korzyści to:
- Uposażenie za każdy dzień terytorialnej służby wojskowej.
- Miesięczny dodatek za gotowość bojową, przyznawany po spełnieniu warunków określonych w przepisach.
- Zwrot kosztów przejazdu między miejscem zamieszkania a jednostką, na zasadach przewidzianych dla służby.
- Ulga na przejazdy publicznym transportem zbiorowym, której zakres wynika z aktualnych regulacji.
- Jednorazowa odprawa od pracodawcy przy pierwszym powołaniu do danego rodzaju służby.
Przed rozpoczęciem służby najlepiej ustalić z pracodawcą sposób przekazywania zawiadomień i zadbać o zachowanie potwierdzeń. Takie uporządkowanie formalności ogranicza ryzyko nieporozumień, zwłaszcza gdy termin szkolenia ulegnie zmianie albo pojawi się wezwanie w trybie natychmiastowym.
Praca cywilna i służba w WOT mogą funkcjonować równolegle. Najważniejsze jest terminowe przekazywanie pracodawcy informacji o służbie oraz rozróżnienie urlopu bezpłatnego na czas służby od urlopu wypoczynkowego.
