Oznaczenie T-50 dotyczy dwóch całkowicie różnych samolotów. Rosyjski Suchoj T-50, rozwijany w programie PAK FA i wprowadzony jako Su-57, to ciężki myśliwiec przewagi powietrznej piątej generacji. Koreański KAI T-50 Golden Eagle jest natomiast naddźwiękowym samolotem szkolno-bojowym, którego uzbrojoną odmianą jest FA-50. Poniższe dane nie opisują jednej konstrukcji, lecz dwa niezależne projekty.
KAI T-50 Golden Eagle – samolot szkolno-bojowy
KAI T-50 powstał w Korei Południowej jako samolot zaawansowanego szkolenia odrzutowego, określany w tej roli jako LIFT, czyli Lead-In Fighter Trainer. Program KTX-2 uruchomiono w 1992 roku. Przy projektowaniu szeroko wykorzystano doświadczenia związane z licencyjną produkcją F-16, a Lockheed Martin uczestniczył w opracowaniu konstrukcji i awioniki.
Pierwszy prototyp wystartował 20 sierpnia 2002 roku. Samolot otrzymał układ aerodynamiczny przypominający F-16, cyfrowy system sterowania fly-by-wire oraz kabinę z rozwiązaniami znanymi z amerykańskich myśliwców. Dzięki temu szkolenie na T-50 ma przygotowywać pilotów do obsługi bardziej zaawansowanych samolotów bojowych.
Wersja podstawowa służy przede wszystkim do szkolenia. Odmiana TA-50 otrzymała radar i podstawowe zdolności bojowe, natomiast FA-50 jest przeznaczona do szerszego wykorzystania operacyjnego, w tym do zwalczania celów naziemnych i powietrznych. Nie jest to jednak odpowiednik ciężkiego myśliwca przewagi powietrznej.
Najważniejsze parametry bazowego T-50 przedstawia tabela:
| Parametr | Wartość | Uwagi |
|---|---|---|
| Długość | 13,14 m | Wymiary płatowca T-50 |
| Rozpiętość skrzydeł | 9,45 m | Skrzydło trapezowe |
| Wysokość | 4,94 m | Podwozie trójzespołowe |
| Masa maksymalna | 13 445 kg | Dane dla konstrukcji T-50 |
| Prędkość maksymalna | 1,05 Ma na małej wysokości, 1,5 Ma na dużej wysokości | Lot naddźwiękowy |
| Pułap operacyjny | 14 800 m | Wartość podawana dla T-50 |
| Zasięg | 2590 km | Z trzema dodatkowymi zbiornikami paliwa |
| Prędkość wznoszenia | 190 m/s | Wartość katalogowa |
| Silnik | F404-GE-102 | 53,02 kN bez dopalania i 78,7 kN z dopalaniem |
FA-50 zachowuje podobne właściwości lotne, ale otrzymuje wyposażenie bojowe. Może przenosić uzbrojenie na siedmiu węzłach podwieszeń. W zależności od konfiguracji należą do niego między innymi działko 20 mm, pociski AIM-9 Sidewinder, bomby kierowane i niekierowane oraz zasobniki rozpoznawcze lub celownicze. Zakres wyposażenia zależy od wersji i standardu modernizacyjnego danego użytkownika.
Główne cechy koreańskiego projektu są następujące:
- Podstawowa rola – zaawansowane szkolenie pilotów samolotów bojowych.
- Wersja TA-50 – szkolenie bojowe i ograniczone zadania operacyjne.
- Wersja FA-50 – lekki samolot bojowy do zadań patrolowych, uderzeniowych i wsparcia.
- Awionika – rozwiązania powiązane z rodziną F-16, w tym układ kabiny i filozofia obsługi HOTAS.
Rosyjski T-50 – program PAK FA i Su-57
Rosyjski T-50 był prototypowym oznaczeniem samolotu rozwijanego w ramach programu PAK FA. Konstrukcja otrzymała później nazwę Su-57. Jej zadaniem jest zastąpienie części starszych ciężkich myśliwców, przede wszystkim Su-27 i pochodnych, a także uzupełnienie rosyjskiego lotnictwa o maszynę klasy piątej generacji.
W tym przypadku określenie „piąta generacja” odnosi się do połączenia obniżonej wykrywalności, zaawansowanych sensorów, wewnętrznych komór uzbrojenia i wysokiej manewrowości. W założeniach Su-57 ma także zachowywać zdolność do lotu naddźwiękowego bez użycia dopalacza, czyli supercruise. Ogranicza to zużycie paliwa i sygnaturę cieplną w porównaniu z lotem z włączonym dopalaniem.
Program rozwijał się wolniej, niż pierwotnie planowano. Na tempo prac wpływały koszty, opóźnienia rozwojowe oraz problemy z docelowym napędem. Wczesne prototypy korzystały z silników przejściowych, a nowa jednostka napędowa była opracowywana oddzielnie. Z tego powodu parametry prezentowane dla prototypów nie powinny być automatycznie utożsamiane z ostateczną konfiguracją seryjną.
Rosyjski projekt różni się od KAI T-50 przede wszystkim skalą i przeznaczeniem:
- jest ciężkim myśliwcem przewagi powietrznej, a nie samolotem szkolnym;
- zakłada wykorzystanie technologii obniżonej wykrywalności, której nie ma bazowy T-50 Golden Eagle;
- ma przenosić uzbrojenie w wewnętrznych komorach, aby ograniczyć odbicie radarowe;
- jego wdrażanie przebiegało etapami i było obciążone problemami z napędem oraz finansowaniem.
Status Su-57 należy opisywać jako służbę połączoną z dalszym wdrażaniem i rozwojem, a nie jako program zakończony w jednej, ostatecznej konfiguracji. Szczegółowe dane dotyczące liczby wyprodukowanych egzemplarzy, wyposażenia i realnych osiągów mogą różnić się między źródłami, ponieważ część informacji ma charakter szacunkowy lub nie jest publicznie potwierdzana.
T-50 Golden Eagle a Su-57 – najważniejsze różnice
Oba samoloty łączy głównie oznaczenie. Powstały w innych krajach, dla innych użytkowników i z myślą o zupełnie odmiennych zadaniach. Zestawienie pozwala szybko rozdzielić te konstrukcje:
| Cecha | Suchoj T-50 / Su-57 | KAI T-50 Golden Eagle |
|---|---|---|
| Kraj pochodzenia | Rosja | Korea Południowa, przy współpracy z Lockheed Martin |
| Klasa samolotu | Ciężki myśliwiec wielozadaniowy piątej generacji | Naddźwiękowy samolot szkolno-bojowy |
| Główna rola | Przewaga powietrzna i działania wielozadaniowe | Szkolenie zaawansowane, a w wersji FA-50 także lekkie zadania bojowe |
| Stealth | Projekt wykorzystuje obniżoną wykrywalność | Brak cech stealth właściwych dla myśliwców piątej generacji |
| Napęd | Dwa silniki, docelowy napęd rozwijany etapami | Jeden silnik F404-GE-102 |
| Status | Samolot wdrażany i rozwijany w ograniczonych seriach | Samolot produkowany seryjnie w kilku odmianach |
Nie istnieje więc jeden „myśliwiec T-50”, którego dane można opisać wspólną tabelą. Przy wyszukiwaniu informacji, części lub dokumentacji trzeba zawsze sprawdzić, czy chodzi o rosyjski T-50 programu PAK FA, czyli Su-57, czy o koreański KAI T-50 Golden Eagle i jego bojową odmianę FA-50. Pierwszy jest ciężkim myśliwcem przewagi powietrznej, drugi – platformą szkoleniową i lekkim samolotem bojowym.
