Top Gun – jakie samoloty wystąpiły w filmie?

W serii „Top Gun” samoloty są niemal drugoplanowymi bohaterami. Najważniejsze z nich to Grumman F-14 Tomcat z filmu z 1986 roku, F/A-18E/F Super Hornet z „Top Gun: Maverick” oraz fikcyjny MiG-28, którego rolę odegrał Northrop F-5. Obie części łączą prawdziwe maszyny wojskowe z rozwiązaniami dopasowanymi do filmowej narracji.

Samoloty w „Top Gun” z 1986 roku

Oryginalny film Tony’ego Scotta opierał swoją lotniczą tożsamość przede wszystkim na F-14 Tomcat. To właśnie ten myśliwiec kojarzy się z Maverickiem, lotniskowcem i charakterystycznymi scenami walk powietrznych. Po drugiej stronie pojawiał się MiG-28, lecz ta nazwa nie oznacza rzeczywistej konstrukcji.

Grumman F-14 Tomcat

Grumman F-14 Tomcat był dwumiejscowym, dwusilnikowym myśliwcem przechwytującym zaprojektowanym dla US Navy. Maszyna mogła operować z lotniskowców, a jej najbardziej rozpoznawalną cechą były skrzydła o zmiennej geometrii. Podczas startu i lotu z mniejszą prędkością skrzydła miały mniejszy skos, co zwiększało siłę nośną. Przy szybkim locie skrzydła przesuwały się do tyłu, nadając samolotowi smuklejszą sylwetkę.

Tomcat wszedł do służby w latach 70. i przez wiele lat pełnił funkcję ochrony zespołów lotniskowcowych. W „Top Gun” jego możliwości zostały połączone z wyrazistym wyglądem, dlatego F-14 stał się najważniejszym symbolem pierwszej części. To na tej maszynie lata Pete „Maverick” Mitchell.

Najważniejsze cechy F-14 widoczne w kontekście filmu to:

• Zmienna geometria skrzydeł – rozwiązanie poprawiające właściwości podczas startu, lądowania i szybkiego lotu.
• Układ dwumiejscowy – pilot i oficer odpowiedzialny za systemy uzbrojenia zajmowali osobne miejsca.
• Przystosowanie do działań z lotniskowca – konstrukcja powstała z myślą o operowaniu z pokładu okrętu.
• Prędkość przekraczająca Mach 2 – Tomcat należał do szybkich myśliwców swojej epoki.

MiG-28, czyli filmowy Northrop F-5

MiG-28 z „Top Gun” jest fikcyjnym samolotem. W rzeczywistości jego rolę odegrał Northrop F-5 Freedom Fighter, lekki myśliwiec opracowany w Stanach Zjednoczonych. Filmowcy pomalowali używane maszyny na czarno i wykorzystali je jako wiarygodnie wyglądających przeciwników dla F-14.

F-5 nadawał się do tego zadania dzięki niewielkim rozmiarom, dużej zwinności i sylwetce, którą można było przedstawić jako konstrukcję należącą do wrogiego państwa. Nazwa MiG-28 została wymyślona na potrzeby filmu, ponieważ rzeczywiste radzieckie myśliwce nosiły inne oznaczenia. Nie należy więc traktować go jako istniejącego modelu lotniczego.

Samoloty w „Top Gun: Maverick”

Kontynuacja z 2022 roku przenosi lotniczą stronę serii do innej epoki. F-14 ustąpił miejsca maszynom wyposażonym w nowocześniejszą awionikę, choć twórcy zostawili przestrzeń dla nostalgicznego powrotu starego Tomcata. Głównym samolotem filmu jest F/A-18E/F Super Hornet, a przeciwnik został przedstawiony za pomocą konstrukcji stylizowanych na Suchoja Su-57.

F/A-18E/F Super Hornet

W drugiej części główną rolę odgrywa F/A-18E/F Super Hornet. To dwusilnikowy myśliwiec wielozadaniowy używany przez US Navy. Litery „F/A” wskazują, że konstrukcja może pełnić zarówno zadania myśliwskie, jak i uderzeniowe.

Super Hornet nie jest po prostu inną nazwą starszego F/A-18 Hornet. To rozwinięta i większa konstrukcja, która zastąpiła F-14 w wielu zadaniach amerykańskiej marynarki wojennej. Ma ulepszoną awionikę, nowocześniejsze systemy wykrywania celów i większy zapas paliwa. W źródłach często określa się go jako maszynę generacji 4,5, czyli konstrukcję pośrednią między klasycznymi myśliwcami czwartej generacji a samolotami piątej generacji.

Suchoj Su-57

W „Top Gun: Maverick” przeciwnik nie zostaje jednoznacznie nazwany, ale jego samoloty wyraźnie nawiązują wyglądem i możliwościami do Suchoja Su-57. To rosyjski, jednoosobowy myśliwiec wielozadaniowy piątej generacji, projektowany z naciskiem na obniżoną wykrywalność radarową, zaawansowane czujniki i dużą manewrowość.

Film wykorzystuje przede wszystkim skojarzenie z nowoczesnym zagrożeniem powietrznym. Su-57 reprezentuje epokę, w której o przewadze decydują nie tylko prędkość i zwrotność, lecz także sensory, wymiana danych oraz ograniczona wykrywalność. Nie wszystkie możliwości pokazywane na ekranie należy jednak traktować jako dokumentalny opis rzeczywistego użycia tej maszyny.

P-51D Mustang

P-51D Mustang nie jest współczesnym myśliwcem bojowym, lecz historyczną konstrukcją z czasów II wojny światowej. W filmie pełni zupełnie inną funkcję niż Super Hornet. Jest prywatnym samolotem Mavericka i przypomina, że jego więź z lotnictwem nie ogranicza się do najnowszych technologii.

Mustang był jednomiejscowym amerykańskim myśliwcem napędzanym silnikiem tłokowym. Jego obecność zestawia klasyczne lotnictwo z maszynami odrzutowymi i wzmacnia osobisty, nostalgiczny wymiar postaci głównego bohatera.

Dlaczego te samoloty są tak ważne dla serii?

W pierwszym „Top Gun” F-14 pokazuje potęgę amerykańskiego lotnictwa pokładowego lat 80. Duża sylwetka, zmienne skrzydła i charakterystyczny odgłos silników tworzą obraz epoki, w której pilot oraz samolot są przedstawiani jako jeden zespół. Fikcyjny MiG-28 uzupełnia ten obraz, dostarczając przeciwnika bez konieczności wykorzystywania rzeczywistej konstrukcji radzieckiej.

„Top Gun: Maverick” korzysta z nowocześniejszego języka technicznego. Super Hornet pokazuje współczesną maszynę wielozadaniową, Su-57 symbolizuje wymagającego przeciwnika piątej generacji, a P-51D Mustang przypomina o historii lotnictwa. Dzięki temu oba filmy zestawiają nostalgię za F-14 z technologiczną rzeczywistością Super Horneta.

Dlatego odpowiedź na pytanie „Top Gun – jakie samoloty wystąpiły w filmie?” nie ogranicza się do jednej listy modeli. F-14, F/A-18E/F, Su-57, P-51D i filmowy MiG-28 reprezentują różne epoki, role oraz sposoby opowiadania o pilotach. To właśnie ich kontrast sprawia, że samoloty pozostają w tej serii równie pamiętne jak bohaterowie.