Dron bojowy może przenosić podwieszane pociski i bomby albo sam stanowić pocisk z wbudowaną głowicą bojową. O rodzaju uzbrojenia decydują przede wszystkim masa startowa, konstrukcja oraz zadanie platformy.
Główne typy dronów bojowych i ich uzbrojenie
Najważniejsze rozróżnienie dotyczy sposobu wykorzystania bezzałogowca. Dron wielorazowy jest platformą, która przenosi uzbrojenie i po wykonaniu zadania może wrócić do bazy. Amunicja krążąca, nazywana potocznie dronem kamikadze, ma głowicę zintegrowaną z konstrukcją. Po znalezieniu celu uderza w niego, dlatego sama jest środkiem rażenia.
| Typ drona | Przykłady | Charakterystyka uzbrojenia |
|---|---|---|
| Dron wielorazowy klasy MALE lub HALE | MQ-9 Reaper | Podwieszane pociski kierowane, bomby kierowane i szybujące, zależnie od konfiguracji |
| Taktyczny dron uderzeniowy | Bayraktar TB2 | Lekkie pociski kierowane i bomby podwieszane, używane do rażenia celów naziemnych |
| Amunicja krążąca | Warmate | Zintegrowana głowica kumulacyjna, odłamkowa lub innego przeznaczenia, bez oddzielnego ładunku pod skrzydłami |
| Dron FPV | Konstrukcje improwizowane | Granaty, ładunki kumulacyjne lub zmodyfikowane ładunki wybuchowe |
Jak uzbrojone są drony wielorazowe?
Większe bezzałogowce działają podobnie do małych samolotów szturmowych. Mają punkty podwieszeń, system obserwacji i naprowadzania oraz zapas energii i udźwig pozwalający zabrać na pokład kilka środków rażenia. Po odpaleniu pocisku albo zrzuceniu bomby mogą kontynuować misję, prowadzić rozpoznanie lub wrócić do lądowania.
Bayraktar TB2 jest przykładem takiego podejścia. To dron klasy taktycznej, który może wykorzystywać lekkie precyzyjne pociski kierowane, w tym uzbrojenie naprowadzane laserowo. Operator wskazuje cel za pomocą systemu optoelektronicznego, a pocisk koryguje tor lotu w kierunku odbitej wiązki lasera. Taki sposób rażenia wymaga utrzymania obserwacji celu i zależy od warunków widoczności oraz odporności systemu na zakłócenia.
Większe platformy, takie jak MQ-9 Reaper, mogą przenosić cięższe pociski kierowane i bomby. Wśród stosowanych w tej klasie rozwiązań znajdują się także bomby szybujące. Mają składane powierzchnie nośne i po zrzucie wykorzystują prędkość oraz wysokość drona do pokonania dystansu do celu. W przeciwieństwie do amunicji krążącej bomba nie zawiera własnego napędu pozwalającego długo patrolować obszar.
Wspólną cechą dronów wielorazowych jest oddzielenie platformy od uzbrojenia. Ta sama maszyna może otrzymać różne zestawy podwieszane, zależnie od misji. W praktyce jej możliwości ograniczają udźwig, liczba punktów podwieszeń, zasięg, system kierowania ogniem oraz zagrożenie ze strony obrony przeciwlotniczej.
Jak działa uzbrojenie amunicji krążącej?
W amunicji krążącej dron i głowica bojowa tworzą jeden system. Bezzałogowiec może przez pewien czas krążyć nad obszarem działania, szukać celu i przekazywać obraz operatorowi. Po podjęciu decyzji o ataku kieruje się na obiekt, a detonacja następuje przy uderzeniu lub w jego pobliżu, zależnie od konstrukcji zapalnika.
Dobór głowicy określa, przeciwko jakim celom przeznaczony jest dany wariant:
- Głowica kumulacyjna – przeznaczona przede wszystkim do rażenia pojazdów opancerzonych i innych celów wymagających przebicia osłony.
- Głowica odłamkowa – rozprasza odłamki na określonym obszarze i może być używana przeciwko sile żywej, lekkim pojazdom lub elementom infrastruktury.
- Głowica termobaryczna – wykorzystuje efekt wybuchu mieszaniny paliwowo-powietrznej, dlatego może służyć do rażenia celów w ograniczonych przestrzeniach i umocnieniach.
Polski Warmate jest przykładem amunicji krążącej produkowanej przez Grupę WB. W tym przypadku nie podwiesza się osobnego pocisku pod skrzydłem. Cała konstrukcja przenosi wybrany wariant głowicy i po zakończeniu misji nie wraca do użytkownika. To zasadnicza różnica wobec Bayraktara TB2 czy MQ-9 Reaper, które są platformami wielorazowymi.
Amunicja krążąca jest zwykle lżejsza i prostsza niż duży dron uderzeniowy, ale ma ograniczenie wynikające z jednorazowego użycia. Masa głowicy musi zostać zrównoważona z paliwem lub energią potrzebną do lotu, układem naprowadzania oraz konstrukcją płatowca. Dlatego małe systemy nie przenoszą takiego uzbrojenia jak drony klasy MALE.
Drony FPV i improwizowane ładunki
Drony FPV, czyli konstrukcje sterowane z wykorzystaniem obrazu z kamery umieszczonej na pokładzie, stały się osobną kategorią systemów uderzeniowych. Najczęściej są mniejsze i tańsze od profesjonalnych bezzałogowców wojskowych, a ich wyposażenie może być szybko zmieniane zależnie od dostępnych komponentów i zadania.
Na takich platformach spotyka się między innymi:
- granaty zrzucane nad celem lub przenoszone do bezpośredniego uderzenia,
- ładunki kumulacyjne stosowane przeciwko pojazdom opancerzonym,
- zmodyfikowane ładunki wybuchowe montowane do ramy drona,
- proste systemy obserwacyjne używane do wskazywania celów dla innych środków rażenia.
FPV nie należy automatycznie utożsamiać z amunicją krążącą. Dron może przenosić ładunek i zostać odzyskany po jego zrzucie, choć wiele konstrukcji jest używanych jako jednorazowe bezzałogowce uderzeniowe. Ostateczna klasyfikacja zależy od budowy, sposobu działania i tego, czy głowica jest integralną częścią systemu.
Najkrócej można ująć to tak: dron wielorazowy dostarcza uzbrojenie do celu, a amunicja krążąca sama jest uzbrojeniem. Wybór między tymi rozwiązaniami zależy od wymaganej precyzji, zasięgu, masy ładunku, odporności na zakłócenia oraz kosztu użycia.
