Krab 2 to rozwojowa wersja polskiej armatohaubicy, a nie konstrukcja opracowana od podstaw. Projekt koncentruje się na automatyzacji ładowania, zwiększeniu ochrony załogi, wzmocnieniu lufy i dostosowaniu pojazdu do zagrożeń obecnych na współczesnym polu walki. Prace są na etapie przygotowań do badań i testów, a dokładne terminy prób nie zostały ujawnione.
Czym jest Krab 2 i dlaczego powstaje?
Krab 2 ma być kolejnym etapem rozwoju gąsienicowej armatohaubicy produkowanej przez Hutę Stalowa Wola. Bazą pozostaje sprawdzony układ z wieżą wywodzącą się z rozwiązania AS90 oraz dostosowanym do polskich wymagań podwoziem rodziny K9 Thunder. Nie chodzi więc o całkowicie nowy pojazd, lecz o modernizację konstrukcji rozwijanej i eksploatowanej w Wojsku Polskim.
Impulsem do zmian są między innymi doświadczenia z wojny w Ukrainie. Artyleria działa tam pod stałą obserwacją bezzałogowych systemów powietrznych, a wykrycie stanowiska może szybko doprowadzić do ognia kontrbateryjnego. Z tego powodu projekt ma zwiększyć zarówno tempo wykonywania zadań ogniowych, jak i szanse załogi na przetrwanie po wykryciu stanowiska.
Najważniejsze zmiany konstrukcyjne
Największą różnicą między obecną wersją a planowanym Krabem 2 będzie zautomatyzowanie zasilania działa w amunicję. W obecnym Krabie stosowany jest półautomatyczny podajnik, ale część czynności nadal wykonują ładowniczy. Nowe rozwiązanie ma mechanizować pobieranie pocisku i ładunku miotającego oraz ich wprowadzanie do komory nabojowej.
Pocisk artyleryjski kalibru 155 mm waży zwykle kilkadziesiąt kilogramów, a do jego masy dochodzi jeszcze ładunek miotający. Automatyzacja ogranicza więc obciążenie fizyczne załogi i może skrócić czas między kolejnymi strzałami. Wpływa również na organizację wnętrza wieży, ponieważ pozwala rozważyć redukcję liczby żołnierzy z obecnych pięciu do trzech lub czterech, zależnie od ostatecznej konfiguracji.
Automat ładowania może ułatwić także prowadzenie ognia w trybie MRSI. W takim wariancie kilka pocisków wystrzeliwuje się w krótkich odstępach, dobierając kąty podniesienia lufy i ładunki miotające tak, aby pociski dotarły do celu niemal jednocześnie. Sam automat nie zapewnia MRSI, ponieważ potrzebne są również odpowiednie oprogramowanie, system kierowania ogniem i wyszkolenie, ale ułatwia utrzymanie powtarzalnego tempa pracy działa.
Zakres planowanych usprawnień obejmuje także:
- nową, wzmocnioną lufę przystosowaną do wyższych parametrów ciśnieniowych i współpracy z nowoczesnymi ładunkami miotającymi,
- zdalnie sterowany moduł uzbrojenia z karabinem maszynowym, który pozwala obsługiwać broń bez wychodzenia na strop wieży,
- lepszą izolację magazynu amunicji od przedziału załogi, ograniczającą skutki ewentualnego pożaru lub wybuchu,
- nowe systemy nawigacyjne i ochronne, dostosowane do działania przy intensywnym rozpoznaniu przeciwnika.
Wzmocnienie lufy ma umożliwić wykorzystanie wyższych ciśnień gazów prochowych, co może przełożyć się na zwiększenie donośności. Ostateczny zasięg będzie jednak zależał od zastosowanej amunicji, ładunku miotającego oraz wyników badań. Dlatego nie należy traktować pojedynczych rekordowych strzałów osiąganych specjalistyczną amunicją jako standardowego parametru całego systemu.
Krab a Krab 2 – porównanie techniczne
Poniższe zestawienie pokazuje kierunek modernizacji. W przypadku Kraba 2 część danych pozostaje założeniem projektowym, ponieważ prototypy i konfiguracja przedseryjna muszą przejść badania.
| Cecha | Krab – wersja obecna | Krab 2 |
|---|---|---|
| Załoga | 5 osób | Planowane 3–4 osoby, zależnie od konfiguracji |
| System ładowania | Półautomatyczny podajnik, część czynności wykonuje ładowniczy | Zautomatyzowany system zasilania działa w pociski i ładunki miotające |
| Ochrona | Opancerzenie pojazdu i standardowe rozwiązania ochronne | Wzmocniona ochrona, lepsza izolacja magazynu amunicji oraz systemy soft-kill |
| Uzbrojenie dodatkowe | Wielkokalibrowy karabin maszynowy 12,7 mm na obrotnicy | Zdalnie sterowany moduł uzbrojenia z karabinem maszynowym |
Systemy ochrony i bezpieczeństwa załogi
Ochrona Kraba 2 ma obejmować nie tylko grubsze lub lepiej ukształtowane opancerzenie. Istotne są systemy soft-kill, które nie niszczą nadlatującego pocisku, lecz utrudniają jego naprowadzanie albo ukrywają pojazd przed obserwacją. Takie rozwiązania mają znaczenie zwłaszcza wobec amunicji krążącej, dronów i pocisków kierowanych.
Jednym z planowanych elementów jest C-Obra, system wykrywający opromieniowanie laserem. Może ono oznaczać między innymi pomiar odległości przez przeciwnika albo wskazywanie celu. Informacja o takim zagrożeniu pozwala załodze szybciej zareagować, zmienić pozycję lub uruchomić środki maskujące.
Uzupełnieniem ma być system ROSY, wykorzystujący granaty wielospektralne do tworzenia zasłony ograniczającej działanie laserów, podczerwieni i przyrządów optycznych. C-Obra i ROSY nie zastępują pancerza ani taktyki działania, ale zwiększają szanse na zerwanie śledzenia celu i utrudnienie przeciwnikowi wykonania skutecznego uderzenia.
Równie ważna jest izolacja magazynu amunicji od przedziału załogi. Przy trafieniu lub pożarze takie rozwiązanie może ograniczyć przenoszenie energii wybuchu na stanowiska żołnierzy. W połączeniu ze zdalnie sterowanym uzbrojeniem i automatem ładowania zmniejsza liczbę czynności wymagających obecności ludzi w najbardziej narażonych częściach pojazdu.
Status programu i dalsze etapy
Polska Grupa Zbrojeniowa informuje, że prace nad rozwijaną wersją haubicy znajdują się na etapie przygotowań do badań i testów. Nie podano publicznie dokładnej daty rozpoczęcia strzelań, wskazując na poufny charakter projektu. Dlatego nie można jeszcze wiarygodnie określić, kiedy Krab 2 trafi do regularnych jednostek.
Proces wdrażania powinien obejmować kolejne etapy:
- Prace przygotowawcze – dopracowanie konfiguracji prototypów, podsystemów i dokumentacji.
- Badania zakładowe – sprawdzenie działania pojazdu oraz strzelania prototypów i egzemplarzy przedseryjnych.
- Badania państwowe – formalna ocena spełnienia wymagań określonych dla sprzętu wojskowego.
- Wdrożenie do produkcji seryjnej – uruchomienie dostaw po zakończeniu badań i zatwierdzeniu konfiguracji.
Najważniejszy wniosek jest prosty: Krab 2 ma być ewolucją obecnego systemu, podporządkowaną automatyzacji, ochronie załogi i działaniu w środowisku nasyconym dronami. Dopiero wyniki prób pokażą, które założenia zostaną przyjęte w ostatecznej wersji seryjnej.
