Polska odebrała już 12 samolotów FA-50GF, dostarczonych w 2023 roku. Kolejnych 36 maszyn w docelowej wersji FA-50PL ma trafić do kraju w latach 2025–2028, przy czym rozpoczęcie dostaw zaplanowano na koniec 2025 roku. Pierwsze samoloty GF są rozwiązaniem pomostowym, a po zakończeniu programu mają zostać zmodernizowane do standardu PL.
Jaki jest obecny status dostaw FA-50?
Łączne zamówienie obejmuje 48 samolotów wyprodukowanych przez Korea Aerospace Industries, czyli KAI. Pierwsza umowa dotyczyła 12 maszyn FA-50GF w standardzie określanym jako Gap Filler. Wszystkie te samoloty dostarczono do Polski w 2023 roku.
Druga część kontraktu obejmuje 36 egzemplarzy FA-50PL. To wariant skonfigurowany zgodnie z dodatkowymi wymaganiami polskich Sił Powietrznych, z rozbudowaną awioniką, radarem AESA i większymi możliwościami wykorzystania uzbrojenia. W założeniu pierwsze samoloty tej serii mają rozpocząć dostawy pod koniec 2025 roku, a cały etap powinien zakończyć się do końca 2028 roku.
Harmonogram dostaw FA-50 do Polski
Najważniejsze etapy realizacji kontraktu przedstawiają się następująco:
- 2023 rok – zakończenie dostaw 12 samolotów FA-50GF w wersji pomostowej.
- Koniec 2025 roku – planowany początek dostaw nowych samolotów FA-50PL.
- Lata 2025–2028 – dostawy łącznie 36 egzemplarzy w konfiguracji PL.
- Po 2025 roku – planowana modernizacja pierwszych 12 maszyn GF do standardu FA-50PL.
Oznacza to, że pytanie „FA-50 kiedy w Polsce?” dotyczy dwóch etapów. Wersja GF już służy w Siłach Powietrznych RP, natomiast docelowa flota ma powstawać stopniowo wraz z dostawami FA-50PL i modernizacją pierwszej dwunastki.
FA-50GF a FA-50PL – czym różnią się warianty?
FA-50GF zapewnia szybkie wprowadzenie samolotów do służby, ale ma skromniejsze wyposażenie niż wariant zamówiony specjalnie dla Polski. FA-50PL otrzyma rozwiązania zwiększające zasięg wykrywania celów, świadomość sytuacyjną pilota i możliwości użycia uzbrojenia kierowanego.
| Cecha | FA-50GF | FA-50PL |
|---|---|---|
| Radar | Radar kierowania ogniem w konfiguracji bazowej | Radar AESA PhantomStrike |
| Tankowanie w powietrzu | Brak tej konfiguracji | System tankowania w powietrzu |
| Zbiornik paliwa | Konfiguracja bazowa | Możliwość wykorzystania zewnętrznego zbiornika o pojemności 300 galonów |
| Wyświetlacz nahełmowy | Brak docelowego systemu HMD Scorpion | HMD Scorpion |
| Uzbrojenie powietrze–powietrze | Przede wszystkim AIM-9 Sidewinder | Planowana integracja AIM-9X oraz AIM-120 AMRAAM |
| Łączność i wymiana danych | Link-16 i system IFF NATO zgodnie z założeniami programu | Rozszerzona konfiguracja awioniki, w tym Link-16 i IFF NATO |
Wersja PL ma zachować wspólną konfigurację kabiny z FA-50GF, aby uprościć szkolenie i eksploatację obu odmian. Różnice dotyczą głównie radaru, systemów samoobrony i zobrazowania, tankowania w powietrzu oraz integracji uzbrojenia. Wśród rozważanych elementów wyposażenia wymienia się także koreańskie kierowane bomby szybujące KGGB, ale ich zastosowanie w polskiej konfiguracji wymaga odpowiednich decyzji i integracji.
Dlaczego dostawy FA-50PL są bardziej złożone?
FA-50PL nie jest jedynie samolotem dostarczanym w istniejącym standardzie. KAI opracowuje konfigurację odpowiadającą wymaganiom MON, obejmującą między innymi radar AESA PhantomStrike, system tankowania w powietrzu, HMD Scorpion oraz nowe uzbrojenie.
Największym wyzwaniem są trójstronne uzgodnienia między Polską, Koreą Południową i Stanami Zjednoczonymi. Lockheed Martin posiada prawa do części technologii zastosowanych w rodzinie samolotów, dlatego wprowadzenie wybranych zmian wymaga amerykańskich zgód. Dotyczy to również integracji pocisków AIM-9X Sidewinder i AIM-120 AMRAAM.
Proces obejmuje opracowanie konfiguracji, integrację systemów, próby naziemne i w locie oraz certyfikację. Z tego powodu podawane daty należy traktować jako harmonogram kontraktowy, a nie gwarancję dostawy każdej maszyny w konkretnym miesiącu. Oficjalny plan zakłada rozpoczęcie dostaw pod koniec 2025 roku i zakończenie ich do końca 2028 roku.
Gdzie będą serwisowane polskie FA-50?
Zaplecze obsługowe samolotów ma powstać w Wojskowych Zakładach Lotniczych Nr 2 w Bydgoszczy. WZL-2 podpisały z KAI porozumienie dotyczące wsparcia logistycznego, obsługi, modernizacji i utrzymania rodziny FA-50.
Bydgoskie centrum ma wspierać cały cykl życia maszyn, a także przejąć część prac związanych z modernizacją pierwszych 12 samolotów FA-50GF do standardu FA-50PL. Uruchomienie krajowych zdolności serwisowych zaplanowano na 2026 rok.
W praktyce Polska otrzymała już pomostową zdolność w postaci 12 FA-50GF, a docelowa flota 48 samolotów w standardzie PL ma być budowana etapami do końca 2028 roku. Najważniejszym warunkiem realizacji tego planu pozostaje sprawne zakończenie integracji systemów i uzgodnień wymagających udziału strony amerykańskiej.
