W WOT minimalny okres służby wymagany do awansu wynosi co do zasady 12 miesięcy od poprzedniego mianowania w korpusie szeregowych i podoficerów młodszych. Dla oficerów młodszych są to 2 lata. Sam upływ tego czasu nie oznacza jednak automatycznego awansu.
Minimalny czas służby dla poszczególnych korpusów
Okresy wynikają z przepisów ustawy o obronie Ojczyzny, w szczególności z regulacji dotyczących mianowania na wyższy stopień wojskowy. Liczy się czas od poprzedniego mianowania, a nie wyłącznie długość całej służby w WOT.
| Korpus | Minimalny czas od poprzedniego mianowania |
|---|---|
| Szeregowi | 12 miesięcy |
| Podoficerowie młodsi | 12 miesięcy |
| Oficerowie młodsi | 2 lata |
Jakie warunki trzeba spełnić poza stażem?
Minimalny okres służby jest tylko jednym z elementów procedury. Do mianowania na wyższy stopień potrzebne są także przesłanki związane z przebiegiem służby i zajmowanym stanowiskiem:
- Wyznaczenie na wyższe stanowisko służbowe – awans na stopień jest związany z objęciem stanowiska, dla którego przewidziano wyższy stopień wojskowy.
- Ukończenie wymaganego szkolenia lub kursu – w określonych przypadkach, na przykład przy mianowaniu na stopień kaprala, wymagane może być ukończenie kursu podoficerskiego.
- Pozytywna opinia służbowa – przebieg służby i ocena wykonywania obowiązków mogą mieć znaczenie przy podejmowaniu decyzji kadrowej.
W praktyce oznacza to, że żołnierz może spełniać wymaganie 12 miesięcy, ale nadal nie zostać mianowany, jeśli nie wyznaczono go na stanowisko odpowiadające wyższemu stopniowi albo nie spełnił innych wymogów przewidzianych dla danej ścieżki awansu.
Ustawa a rozporządzenie MON
Podstawą jest ustawa z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, ogłoszona w Dz. U. z 2022 r. poz. 2305 z późniejszymi zmianami. Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej doprecyzowują sposób mianowania i wymagania dla poszczególnych przypadków, ale są aktami wykonawczymi wobec ustawy.
Znaczenie miała nowelizacja przepisów dotyczących minimalnych okresów służby, która skróciła wymagany czas dla szeregowych i podoficerów młodszych do 12 miesięcy. W rozporządzeniu MON z 28 sierpnia 2023 r. w sprawie mianowania na stopnie wojskowe, opublikowanym w Dz. U. z 2023 r. poz. 2113, mogły pojawiać się regulacje przewidujące dłuższy okres dla niektórych mianowań podoficerskich.
Jeżeli przepis rozporządzenia jest sprzeczny z późniejszym przepisem ustawy, pierwszeństwo ma ustawa. Rozporządzenie nie może skutecznie wydłużyć ustawowego minimum ani zmienić warunków określonych w akcie wyższego rzędu.
Awans nie następuje automatycznie
Spełnienie wymaganego stażu nie daje samoistnego prawa do natychmiastowego awansu. Konieczne jest spełnienie pozostałych warunków, w tym wyznaczenie na właściwe, wyższe stanowisko służbowe. Ostateczne mianowanie następuje w ramach kompetencji właściwego dowódcy, zgodnie z aktualnymi przepisami i sytuacją kadrową.
