Jak szybko awansuje się w wojsku? Ścieżka kariery żołnierza

Ile trwa oczekiwanie na awans w czasie pokoju?

Podstawą jest art. 140 Ustawy o obronie Ojczyzny z 11 marca 2022 r., zmieniony nowelizacją ogłoszoną w Dz.U. z 2023 r. poz. 1872. Przepisy skróciły minimalny okres służby w stopniu dla wybranych korpusów. Zmiana miała ułatwić obsadzanie wakujących stanowisk i przyspieszyć ścieżkę awansu.

W pozostałych korpusach zachowano zasadę trzyletniego stażu. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy przemawiają za tym potrzeby Sił Zbrojnych, kolejny awans może nastąpić po dwóch latach.

Podany okres liczy się od ostatniego mianowania na stopień wojskowy. Sam upływ 12 miesięcy, 2 lat lub 3 lat tworzy możliwość ubiegania się o awans, ale nie nakłada na przełożonego obowiązku jego udzielenia.

Jakie warunki trzeba spełnić oprócz stażu?

Zgodnie z art. 140 ust. 12 ustawy, żołnierz w czynnej służbie wojskowej może zostać mianowany w czasie pokoju na wyższy stopień, jeśli spełni łącznie następujące warunki:

• Wyniki szkolenia – żołnierz musi uzyskać pozytywne wyniki w szkoleniu wojskowym.
• Opinia służbowa – wymagana jest co najmniej bardzo dobra ocena w opinii służbowej.
• Kurs lub szkolenie – trzeba ukończyć kurs albo szkolenie wojskowe, jeżeli przepisy wymagają go dla danego stopnia.
• Potrzeby Sił Zbrojnych – przy decyzji uwzględnia się potrzeby kadrowe i dostępność stanowisk przewidzianych dla wyższego stopnia.

Proces awansowy rozpoczyna zwykle dowódca jednostki, w której żołnierz pozostaje na ewidencji. Po sprawdzeniu stażu, opinii i pozostałych przesłanek może wystąpić z wnioskiem do organu właściwego do mianowania. Ostateczne mianowanie następuje w drodze decyzji uprawnionego organu, a fakt awansu jest ujmowany w rozkazie dziennym.

Dlatego odpowiedź na pytanie, jak szybko awansuje się w wojsku, nie może ograniczać się do samej liczby miesięcy. Staż jest warunkiem czasowym, lecz awans zależy również od spełnienia pozostałych wymagań i decyzji przełożonych.

Jak wyglądają awanse podczas mobilizacji lub wojny?

W razie ogłoszenia mobilizacji, stanu wojennego albo wojny okresy oczekiwania mogą być znacznie krótsze. Poniższe wartości pochodzą z projektu rozporządzenia MON dotyczącego mianowania żołnierzy zawodowych w takich sytuacjach. Nie należy traktować ich jako zasad obowiązujących w czasie pokoju ani jako samodzielnej podstawy do żądania awansu.

Skrócenie terminów w tym trybie ma służyć szybkiemu uzupełnianiu stanowisk i reagowaniu na potrzeby obronne. Projekt przewidywał także szczególne wymagania dotyczące wykształcenia, ukończenia kursów, zdania egzaminów i pozytywnej opinii służbowej. Szczegółowe zasady zależą jednak od ostatecznego brzmienia właściwych przepisów i decyzji organów wojskowych.

W czasie pokoju najszybszy ustawowy staż wynosi 12 miesięcy, ale nie gwarantuje awansu. O mianowaniu decydują łącznie wymagania określone w ustawie, przebieg służby, potrzeby Sił Zbrojnych oraz właściwy dowódca lub inny uprawniony organ.