Dobrowolna zasadnicza służba wojskowa trwa łącznie do 12 miesięcy. Obejmuje szkolenie podstawowe trwające do 28 dni oraz szkolenie specjalistyczne, które może trwać do 11 miesięcy.
Jak dzieli się czas trwania DZSW?
Pierwszy etap to szkolenie podstawowe. Obejmuje między innymi zasady funkcjonowania w wojsku, regulaminy, musztrę, podstawy szkolenia strzeleckiego, zajęcia fizyczne i taktyczne. Ten etap trwa do 28 dni i kończy się złożeniem przysięgi wojskowej oraz wydaniem książeczki wojskowej. Wyjątek dotyczy osób, które wcześniej złożyły już przysięgę wojskową.
Po szkoleniu podstawowym żołnierz może przejść do szkolenia specjalistycznego. Odbywa się ono na konkretnym stanowisku służbowym i służy zdobyciu kwalifikacji potrzebnych w danej specjalności. Ten etap trwa do 11 miesięcy, dlatego DZSW nie należy utożsamiać wyłącznie z 28-dniowym szkoleniem wstępnym.
| Etap | Czas trwania | Cel | Przysięga |
|---|---|---|---|
| Szkolenie podstawowe | Do 28 dni | Wprowadzenie do służby, nauka regulaminów i podstawowych umiejętności wojskowych | Tak, na zakończenie etapu |
| Szkolenie specjalistyczne | Do 11 miesięcy | Zdobycie kwalifikacji i wykonywanie obowiązków na stanowisku służbowym | Nie, jeśli została złożona podczas szkolenia podstawowego |
W pełnym wariancie oba etapy tworzą okres trwający do 12 miesięcy. Rzeczywisty termin może zależeć od programu szkolenia, stanowiska, potrzeb jednostki oraz indywidualnej sytuacji żołnierza.
Czy DZSW może trwać krócej?
Tak. Ustawa o obronie Ojczyzny przewiduje możliwość skrócenia służby w przypadku absolwentów szkół ponadpodstawowych, którzy wcześniej realizowali określone programy związane z obronnością. Dotyczy to między innymi następujących grup:
- Absolwenci klas mundurowych realizujących programy innowacyjne lub eksperymentalne związane z przysposobieniem obronnym.
- Absolwenci oddziałów przygotowania wojskowego.
- Osoby, które ukończyły programy edukacyjne związane z obronnością państwa i nadzorowane przez Ministerstwo Obrony Narodowej.
- Absolwenci szkół, w których realizowano programy edukacyjne związane z obronnością państwa.
Samo ukończenie takiej szkoły lub programu nie oznacza automatycznie identycznego skrócenia służby w każdym przypadku. Zakres zaliczenia wcześniejszego przygotowania oraz dalszy przebieg szkolenia wynikają z przepisów i decyzji właściwych organów wojskowych.
Czy można przerwać dobrowolną zasadniczą służbę wojskową?
Tak. Zgodnie z ustawą dobrowolna zasadnicza służba wojskowa może zostać przerwana w każdym czasie na wniosek osoby odbywającej służbę albo z uwagi na potrzeby Sił Zbrojnych. Nie oznacza to jednak samowolnego opuszczenia jednostki. Zwolnienie ma charakter formalny i następuje w trybie określonym przez przepisy oraz decyzje właściwych przełożonych.
Jeżeli żołnierz nie ukończy szkolenia podstawowego, nie złoży przysięgi albo nie spełni warunków wymaganych do dalszego pełnienia służby, może zostać zwolniony i przeniesiony do pasywnej rezerwy. Osoba, która ukończyła tylko szkolenie podstawowe, może w określonych warunkach złożyć w ciągu 3 lat wniosek o powołanie w celu kontynuowania szkolenia specjalistycznego. Wniosek jest rozpatrywany z uwzględnieniem potrzeb Sił Zbrojnych.
Co można zrobić po zakończeniu DZSW?
Po zakończeniu służby nie trzeba pozostawać w wojsku. Możliwe są między innymi następujące ścieżki:
- Przejście do zawodowej służby wojskowej, jeśli żołnierz spełnia wymagania i zostanie powołany na stanowisko.
- Kontynuowanie służby w aktywnej rezerwie.
- Przeniesienie do pasywnej rezerwy i powrót do życia cywilnego.
- Skorzystanie z pierwszeństwa w zatrudnieniu w administracji publicznej, które przewidziano dla osób po odbyciu DZSW.
Podstawę prawną dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej stanowi Ustawa o obronie Ojczyzny z 11 marca 2022 r. Najważniejsza informacja dla kandydata jest prosta: pełna DZSW może trwać do roku, ale w jej strukturze trzeba rozróżnić do 28 dni szkolenia podstawowego i do 11 miesięcy szkolenia specjalistycznego.
