Tak. Pracodawca musi zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy na czas ćwiczeń wojskowych. Jest to usprawiedliwiona nieobecność wynikająca z przepisów Ustawy o obronie Ojczyzny, a nie urlop zależny od zgody pracodawcy. Po otrzymaniu karty powołania należy poinformować firmę o terminie ćwiczeń i przedstawić dokument potwierdzający wezwanie.
Obowiązek pracodawcy
Zwolnienie pracownika na ćwiczenia wojskowe ma charakter obligatoryjny. Pracodawca nie może odmówić jego udzielenia ani wymagać, aby pracownik wykorzystywał w tym celu urlop wypoczynkowy. Nieobecność obejmuje okres wskazany w karcie powołania, a po zakończeniu ćwiczeń pracownik powinien wrócić na swoje stanowisko zgodnie z obowiązującym rozkładem pracy.
Podstawę prawną stanowi Ustawa o obronie Ojczyzny. Pracodawca powinien potraktować przedstawioną kartę powołania jako dokument uzasadniający nieobecność. W razie potrzeby może poprosić o kopię dokumentu do akt pracowniczych, dlatego warto zachować jego oryginał.
Co zrobić po otrzymaniu karty powołania?
Pracownik powinien możliwie szybko przekazać pracodawcy informację o terminie ćwiczeń. Najlepiej zrobić to w formie, która pozwala potwierdzić doręczenie, na przykład mailowo lub pisemnie. Procedura wygląda następująco:
- Odbierz kartę powołania – sprawdź miejsce, datę i godzinę stawiennictwa oraz okres ćwiczeń.
- Poinformuj pracodawcę – przekaż informację o planowanej nieobecności, gdy tylko poznasz termin.
- Przedstaw dokument – dostarcz kopię karty powołania albo okaż jej oryginał, jeśli pracodawca chce potwierdzić podstawę nieobecności.
- Wróć do pracy po ćwiczeniach – po zakończeniu służby staw się w pracy zgodnie z grafikiem lub ustaleniami z pracodawcą.
Samo powołanie nie oznacza rozwiązania umowy o pracę. Jeżeli termin ćwiczeń koliduje z ważnymi obowiązkami osobistymi lub zdrowotnymi, ewentualne odwołanie od karty powołania kieruje się do właściwego Wojskowego Centrum Rekrutacji. Nie należy jednak samodzielnie zakładać, że złożenie odwołania automatycznie zwalnia z obowiązku stawiennictwa. W takiej sytuacji trzeba sprawdzić pouczenie zawarte w decyzji i uzyskać informację od właściwego organu wojskowego.
Wynagrodzenie i ochrona zatrudnienia
Najważniejsze zasady dotyczące pracy podczas ćwiczeń można przedstawić w prostym zestawieniu:
| Zagadnienie | Opis |
|---|---|
| Ochrona przed zwolnieniem | W czasie ćwiczeń pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę z powodu nieobecności związanej z powołaniem. |
| Wynagrodzenie | Za okres, w którym pracownik nie świadczy pracy z powodu ćwiczeń, pracodawca co do zasady nie wypłaca wynagrodzenia. |
| Świadczenie za utracony dochód | Rekompensata jest związana ze służbą wojskową i jest wypłacana na zasadach określonych w przepisach wojskowych, a nie jako pensja od pracodawcy. |
| Staż pracy | Okres wskazany w przepisach dotyczących służby wojskowej może być uwzględniany przy ustalaniu uprawnień pracowniczych i stażu, zgodnie z właściwymi regulacjami. |
Pracodawca nie finansuje wynagrodzenia za czas ćwiczeń. Za ten okres pracownik nie otrzymuje zwykłej pensji za pracę, której nie wykonywał. Ustawa o obronie Ojczyzny przewiduje natomiast wojskowe świadczenia związane z pełnieniem służby, w tym możliwość rekompensaty utraconego dochodu na zasadach określonych w przepisach.
Pracownik korzysta też ze szczególnej ochrony trwałości stosunku pracy w związku z powołaniem. Nieobecność wynikająca z karty powołania nie może być uznana za nieusprawiedliwioną absencję ani za podstawę sankcji porządkowych. Ochrona nie oznacza jednak, że umowa nie może zakończyć się w żadnej sytuacji. Inaczej mogą być oceniane przypadki niezwiązane z powołaniem, takie jak upływ czasu, na który zawarto umowę, porozumienie stron czy rozwiązanie umowy z przyczyn dopuszczonych przez przepisy.
Do praw pracownika związanych z ćwiczeniami należą w szczególności:
- zwolnienie od obowiązku świadczenia pracy przez czas wskazany w karcie powołania,
- usprawiedliwienie nieobecności na podstawie dokumentu powołania,
- ochrona stosunku pracy w związku z odbywaniem ćwiczeń,
- możliwość ubiegania się o świadczenie rekompensujące utracony dochód na zasadach wojskowych.
Co grozi za niestawienie się na ćwiczenia?
Zwolnienie przez pracodawcę służy umożliwieniu wykonania obowiązku wojskowego. Nie jest ono dobrowolnym urlopem ani sposobem na rezygnację z ćwiczeń. Jeżeli osoba powołana nie stawi się bez usprawiedliwienia, może ponosić odpowiedzialność przewidzianą w Ustawie o obronie Ojczyzny, w tym ryzyko grzywny albo aresztu. W określonych przypadkach możliwe jest także przymusowe doprowadzenie przez uprawnione organy.
Jeśli wystąpiła przeszkoda uniemożliwiająca stawiennictwo, należy niezwłocznie skontaktować się z organem wskazanym w karcie powołania i przedstawić dokumenty potwierdzające przyczynę. Samo poinformowanie pracodawcy nie zastępuje kontaktu z Wojskowym Centrum Rekrutacji.
Pracodawca musi zwolnić pracownika na czas ćwiczeń wojskowych, ale nie ma obowiązku wypłacać za ten okres pensji. Pracownik powinien przekazać kartę powołania odpowiednio wcześnie i wrócić do pracy po zakończeniu ćwiczeń.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej. W przypadku sporu z pracodawcą lub wątpliwości dotyczących karty powołania należy sprawdzić aktualne przepisy i skontaktować się z właściwym Wojskowym Centrum Rekrutacji albo prawnikiem.
